Зошто казните не помагаат?
Кога детето е во тантрум, неговиот мозок е во состојба на емоционален„пожар“. Казните, викањето или срамот само ја зголемуваат тензијата.
Наместо тоа, емпатијата и границите поставени со љубов градат довербаи сигурност.
Детето учи дека е во ред да чувствува — но постојат прифатливи начини да ги изрази тие чувства.
Разбирање, прифаќање и поддршка
Сите родители и воспитувачи ги познаваат тие моменти — солзи, викање,
трескање врата или паѓање на подот ?
Но вистината е: тантрумите не се лошо однесување.
Тие се начин на комуникација.
Малите деца сè уште не знаат како да ги контролираат силните емоции.
Нивниот мозок е во развој, па кога ќе се почувствуваат фрустрирани,
преплашени или уморни — реакцијата е бурна.
Монтесори совет за родителите
Со трпение, разбирање и љубов, ги учиме децата да ги препознаваат и
регулираат своите емоции — чекор по чекор.
Дома читајте приказни или коментирајте случки на пр. Кога бев мала играв
жмурка и кога не можев да ги најдам другарите се исплашив. Чувствував
дека се потам, срцето ми чукаше побрзо, трчав наоколу и ги довикував
нивните имиња. Кога првото другарче истрча кон мене се насмевнав, ме
облеа топлина, срцето почна нормално да ми чука.
Веќе не бев исплашена, сега бев среќна и продолжив да играм.
Изворче-Монтесори
Позитивно
,, Вознемиреност и тантруми кај деца од предучилишна восраст: Разбирање и поддршка преку Монтесори пристап"
Родителство
Градење здрави врски меѓу детето
и родителот
Пример како градине социо-
емоцијална интелегенција
во Изворче-Монтесори
-
Зошто моето дете е вознемирено?
-
Зошто не можам никаде да одам без да плаче?
-
Зошто моето дете не ме слуша?
-
Зошто има излив на силни негативни емоции?
-
Како да постигнеме здрава покорност
Тантрумот е интензивна емоционална реакција што настанува кога детето е преплавено од чувства што не знае
како да ги изрази на соодветен начин – гнев, фрустрација, разочараност, умор или глад. Во предучилишна возраст
(2–6 години), делот од мозокот задолжен за самоконтрола и логично размислување сè уште се развива, па затоа
детето не може секогаш да се „смири само“.
Од перспективата на Монтесори, ваквите моменти не се „непослушност“, туку возможност за учење и развој на
емоционална интелигенција.
Тантрумите најчесто произлегуваат од:
-
Потреба за автономија – детето сака само да направи нешто, но не успева;
-
Промени во рутината – ненадејни прекини или транзиции (на пр. прекин на играта за да се оди дома);
-
Преголема стимулација – премногу звуци, луѓе или активности;Неисполнета основна потреба – глад, замор, жед, потреба за внимание или утеха.
-
Со набљудување и емпатија, возрасните можат да препознаат што го предизвикува тантрумот и да му помогнат на детето да научи да ги именува своите чувства.
Во Монтесори средините, целта не е да се „сопре“ бесот, туку да се создаде безбедна средина во која детето може да се изрази и регулира.
Практични насоки:
1. Останете смирени. Вашата смиреност е сидро за детето. Ако вие се вознемирите, детето ќе се чувствува уште понесигурно.
2. Признајте го чувството. Наместо „Престани да плачеш!“, кажете: „Гледам дека си вознемирен/а затоа што сакаш да продолжиш да играш.“
3. Создадете „безбеден простор“ за изразување. Може да биде тивок агол со перниче, кукла, книга или сет за сензорно смирување.
4. Понудете избор. Дури и едноставна одлука („Сакаш ли прво да се измиеш или да се пресоблечеш?“) дава чувство на контрола.
5. Разговарајте по смирувањето. Кога детето се смири, разговарајте за слученото: „Што мислиш, што ти помогна да се чувствуваш подобро?“
Така го градите неговото разбирање за сопствените емоции.
Зошто дете на 2 години секој втор збор му е “не” ?
Кога детето е на оваа возраст не знае многу зборови.
Тоа сеуште не може да објасни дали сака или не сака нешто, не е
моментална реакција.
“Не” е тест за нас возрасните.
“Не” е чекор до независност на децата.
Преку “не” детето гради автономност и самостојност.
Тестирање и комуникација
Кога детето кажува “не” тоа тестира граници. Дете пред 6-та година не
знае што е добро, а што лошо и реално не знае што сака. Со повторување
на “не” тоа учи. “ Не пипај таму!“ Дали сакаш сок? - Не”, понудете млеко
уште едно ”не”, понудете овошје ”не” и ја бутка чинијата. Ова ги фрустрира
возрасните, а понекогаш е забавна игра за децата. ”Мама/тато се лутат
кога викам не. Кога викам не ми даваат и сокче и млеко и бисквити”. Дете
на возраст од 2 години знае околку 50 збора и "не" е најчесто употребуван
збор.
Потреба да не контролираат и емоционален развој
Кога детето почнува фаза на “не” ние правиме се што можеме за да му
угодиме. Наеднаш стануваме креативни кога сечеме овошје. Но, не доаѓа
дури и кога се јаболките совршено излупени и исечени само затоа што
чинијата е сина, а требало да биде црвена. Штом детето примети дека има
моќ над возрасните и “не“ е волшебен збор за да добие што сака започнува
неговата самостојност.
Тоа само бира што, кога, каде и колку. Ние само треба да го следиме. На
пример, се спремате да одите во парк, и додека го облекувате џемперчето
го прашате, “Дали сакаш да земам камионче за да си играш?” и тоа
одговори “не”, бидете спремни кога ќе стигнете ако го нема омиленото
камионче во ранче да почне да плаче. Камиончето му е емоционална
поддршка бидејќи малите деца не сакаат да делат играчки и ретко се
заигруваат со непознати деца во парк.
Изворче-Монтесори
Позитивно
Градење здрави врски меѓу детето
и родителот
Пример како градиме социо-
емоцијална интелегенција
во Изворче-Монтесори
,, Зошто моето дете кажува често "не" и одбива понудена играчка или активност? И зошто е оваа фраза многу важна?
Раз бирање и поддршка преку Монтесори Пристап
Родителство
-
Зошто моето дете повторува не?
-
Зошто моето дете одбива играчка или активност?
-
Зошто моето дете плаче дури и кога го гушкам?
-
Зошто и како да имам трпение во моменти на криза?
Зошто фазата “не ” е многу важна и како да ја поминеме полесно? Кога детето повторува “не” тоа е многу нормално
и колку почесто повторува толку е подобро за него. За нас, не е баш забавно. Дневно во просек 238 пати детето ќе
каже гласно или во себе “не”. Многу нели? “Не” за ракавици кога студи, “не” за мармаладот што вчера го одбра за
палачини, “не” за книгата што цела недела ја читаме. Позната ви е фразата “ужасна е возраста кога е детето 2
годишно”. Но, ова дете расте и брзо се развива. Го апсорбира светот и се околу себе несвесно. Неговите неурони се
наше огледало, тие зборуваат, одат и се однсеуваат како нас бидејќи учат преку имитација. Со секое “не” детето
вежба како да се однесува и што да прави во различни ситуации. Не знае зошто и ние викаме “не” кога ќе биде во
опасност или кога ќе направи беља. Се потсмева и со прстето покажува “не” точно пред да фрли играчка или да
бутне чаша со сокче. Но тоа не го прави затоа што е лошо, и тоа е збунето од правилата на возрасните. Тоа само што
започнало да биде независно, научило само да јаде и може да оди без помош и сега треба да се адаптира во светот
на возрасните . Сосема е нормално да биде збунето и фустрирано, замислете колку е тешко на ова малечко
детенце!
Од перспективата на Монтесори, ваквите моменти не се „непослушност“, туку можност за учење и развој на емоционална интелигенција.
Како да одбегнете фрустрации и плачки? И како да имате помалку главоболки и да се чувствувате виновно и
неуспешно како родител?
Практични насоки:
1. Давајте избори. “Сакаш сокче и пица или млеко и бисквита”? Барем едно од понудените нема да биде не. Немојте
веднаш да се откажете дури и да биде не за двете понуди. Можеби не е ни гладно ни жедно во тој момент. Обидете
се повторно после 15 минути.
2. Охрабрувајте независност. Дајте им време да вежбаат да облечат или соблечат чорапче. Штом видите дека е
фокусирано и упорно во било која активност останете настрана. Грешиме кога сме на брзање и очекуваме и
децата да го следат нашиот ритам. Тие се бавни и минијатурни верзии на возрасен. Сеуште немаат координирани
движења ниту пак им се брза.
3. Давајте им комплименти. Не користете комплименти како “браво”, “леле колку убаво изеде”, “ајде покажи колку
брзо можеш да ја испразниш чинијата”. Заменете со, “денес си навистина гладен твојот апетит беше голем. Сега
кога имаш сила дали сакаш да ми помогнеш да ја ставиме чинијата во мијалник. Вчера приметив дека кога се
дигаш на прсти можеш сам да ја ставиш”.
Кажувајте “да” за да им стане дел и од нивниот речник. “Кога беше помал не ти дававме да пиеш од стаклена чаша
бидејќи беше тешка и се плашевме дека ќе се повредиш. Денес дали сакаш да пиеш сокче од оваа чаша”? (чашата
иако стаклена треба да биде мала за да може детето да ја зграби и само да се напие и истата да ја врати на маса). .
Видете што велат родителите
"Благодарам што не сте само воспитувачи, туку и херои во детството на нашите деца. Со Вашата топлина, трпение и неизмерна
љубов, градите сигурни мали светови во кои тие растат во самостојни, самоуверени и љубопитни личности. Ви благодарам што го
препознавте и произнесовте потенцијалот на Јована на највисоко ниво и што го негувате нејзиниот уникатен развој. Задоволство
беше да се биде дел од ова семејство. Благодарам што постоите."
Елена Димов
"Изворче Монтесори е најдобриот избор кој го направивме за нашите две деца.Основите на интелектуалноста и љубопитноста, емпатијата и солидарноста кои ги стекнаа тука, се нешто што засекогаш ќе живее вонив. Со годините и животните искуства, тие само ќе се надградуваат и ќе растат во истиот благороден правец.Благодарност до сите кои со љубов, трпение и посветеност го создаваат ова посебно место за растење."
Ивана Митич Јаневска
"Ви благодариме за инспиративниот начин на кој ги водите децата. Да ја видиме Ника како со самодоверба, сигурност и ентузијазамучи и вежба за проектот е најубав доказ за вашата посветеност. Тоа што го правите се гледа во децата – полека растат восамоуверени, самостојни и способни личности."
Марина Георгиева